Schermtijd voor het slapengaan? Voor je slaap is het geen goed idee

Schermtijd voor het slapengaan? Voor je slaap is het geen goed idee

Netflix, TikTok, Instagram… voordat je het weet is het weer een uur later en lig je nog steeds met je telefoon in bed. Lekker scrollen voelt misschien als ontspanning, maar je brein denkt daar anders over. Want wat blijkt? Te veel schermtijd in de avond kan ervoor zorgen dat je later in slaap valt, korter slaapt en zelfs ‘s nachts vaker wakker wordt. Dat is niet zomaar een gevoel, maar wetenschappelijk bewezen.

Schermen en slaap: wat zegt de wetenschap?

Uit een onderzoek van het RIVM, Amsterdam Medisch Centrum, het Nederlands Herseninstituut en Lifelines blijkt dat veel Nederlanders in de avond schermen gebruiken. Vooral adolescenten (13-18 jaar) en volwassenen besteden hier vaak meer dan twee uur aan. Het resultaat? Slaaptekort. Kinderen en jongeren die dagelijks of langdurig schermtijd hebben in de avond slapen tot 40 minuten korter dan degenen die dat niet doen. Vooral het gebruik van schermen in het uur voor het slapengaan is problematisch.

Onder adolescenten gebruikt 83% dagelijks een scherm voor het slapengaan. Dit heeft niet alleen invloed op hoe laat ze in slaap vallen, maar ook op de kwaliteit van hun slaap. Ze worden vaker ‘s nachts wakker en ervaren overdag meer klachten zoals vermoeidheid en concentratieproblemen.

Bron: Schermgebruik, blauw licht en slaap (RIVM, 2019)

Wat maakt schermen zo’n slaapkiller?

Blauw licht blokkeert melatonine
Schermen gebruiken LED-technologie, die meer blauw licht uitstraalt dan traditionele lichtbronnen. Dit blauwe licht verstoort de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Je lichaam blijft in de ‘overdag-stand’, terwijl je eigenlijk zou moeten ontspannen.

Je brein blijft te actief
Social media, games en series geven je hersenen een constante stroom aan prikkels. Dit houdt je alert en wakker, zelfs als je moe bent. Netflix vraagt niet voor niets: “Ben je er nog?” – jouw brein zegt “Ja!”, terwijl je lichaam eigenlijk al op ‘slaapstand’ wil gaan.

Je biologische klok raakt in de war
Te weinig daglicht in de ochtend en te veel schermlicht in de avond zorgen ervoor dat je interne klok geen idee meer heeft wanneer het tijd is om te slapen. Hierdoor verschuift je slaapritme en val je steeds later in slaap.

Hoe doorbreek je dit patroon?

Wil je beter slapen? Dan is het tijd om je schermgebruik in de avond eens kritisch te bekijken.

Probeer deze tips:
✅ Leg je telefoon minimaal een uur voor het slapengaan weg. Gebruik deze tijd voor ontspannende activiteiten zoals lezen of journaling.
✅ Gebruik een blauwlichtfilter of een oranje bril. Onderzoek toont aan dat mensen die een oranje bril droegen tijdens schermgebruik minder slaapklachten hadden.
✅ Zorg voor voldoende daglicht overdag. Dit helpt je biologische klok om ‘s avonds op tijd melatonine aan te maken.
✅ Houd een vast slaapritme aan. Ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op, ook in het weekend.
✅ Gebruik je telefoon niet als wekker. Dit voorkomt de verleiding om nog even snel te scrollen.

Conclusie: minder schermtijd = betere slaap

Hoe verleidelijk is het om in bed nog even doelloos te scrollen, een aflevering van je favoriete serie te kijken of op Vinted dat ene pareltje te scoren? Toch kan het slim zijn om dit te minderen als je beter wilt slapen. Vraag jezelf eens af: is het echt nodig, of is het gewoonte (of zelfs verslaving)? Daag jezelf uit en probeer een week zonder schermen voor het slapengaan. De kans is groot dat je sneller in slaap valt, beter doorslaapt en uitgeruster wakker wordt.

Laat me weten hoe het je bevalt!

Liefs, Nikki